Trừ khi bạn hoàn toàn tách biệt với thế giới, cuộc chiến Iran-Mỹ – và cụ thể hơn là hệ quả của nó đối với giá dầu toàn cầu – chính là tiêu điểm trên các mặt báo những tuần qua. Sau khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công thiếu tính toán nhằm vào Iran, quốc gia này đã siết chặt kiểm soát tại eo biển Hormuz – "tử huyệt" trong tuyến vận tải dầu mỏ toàn cầu. Hệ quả là giá dầu đã tăng vọt hơn 50%, vượt ngưỡng 100 USD/thùng ngay trước thềm lễ Phục sinh. Dù một thỏa thuận ngừng bắn trên danh nghĩa và việc mở lại eo biển cho các đồng minh của Mỹ từng khiến thị trường tin rằng giai đoạn tồi tệ nhất đã qua (kéo giá Brent lùi về vùng 90 USD vào ngày 17/04), nhưng việc ông Trump tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran cùng sự đổ vỡ của các cuộc đàm phán tại Islamabad đã đẩy bất ổn lên cao trào và khiến giá càng tăng cao. Tính đến ngày 30/04, giá dầu Brent đã quay lại mốc của năm 2022, chạm ngưỡng 121,65 USD/thùng, đánh dấu mức tăng trưởng từ đầu năm (YTD) lên tới hơn 100% – một con số gây sửng sốt. Dù đây là "tin dữ" với người tiêu dùng, nhưng lại là cơ hội sinh lời vàng cho những nhà đầu tư nhạy bén.
Yếu tố then chốt định hình xu hướng trung hạn của giá dầu vẫn là cuộc xung đột Mỹ-Iran; tuy nhiên, "ẩn số" về sản lượng từ phía OPEC+ và việc xả kho dự trữ chiến lược cũng là những đòn bẩy không thể bỏ qua. Bên cạnh đó, áp lực thị trường tất yếu khi giá cao sẽ kìm hãm nhu cầu và tăng trưởng kinh tế, từ đó đẩy thị trường dần tìm về điểm cân bằng theo thời gian. Trong bài phân tích này, chúng tôi sẽ mổ xẻ tất cả các yếu tố trên nhằm phác họa lộ trình tiếp theo của giá dầu.
Giá tiếp tục tăng và dự trữ suy giảm
Giá dầu đã không hạ nhiệt như nhiều người kỳ vọng sau cơn hoảng loạn ban đầu. Thay vào đó, thị trường đã bước vào giai đoạn hai đáng lo ngại hơn: cú sốc địa chính trị ban đầu đã biến tướng thành một cuộc khủng hoảng nguồn cung kéo dài. Dầu Brent hiện được giao dịch trên mức 120 USD/thùng và đã có lúc chạm đỉnh 126 USD ngay trong phiên – mức cao nhất kể từ năm 2022. Các nhà giao dịch dần nhận ra rằng sự gián đoạn tại Vùng Vịnh không còn là nỗi lo nhất thời mà là một rào cản thực sự, mang tính dài hạn đối với dòng chảy năng lượng toàn cầu. "Tử huyệt" vẫn là eo biển Hormuz, nơi thường trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thế giới. Những gì khởi đầu là phần bù rủi ro tâm lý đang dần biến thành phần bù rủi ro vật chất thực sự. Hàng hóa lưu thông tự do ngày càng ít đi, đồng nghĩa với chi phí bảo hiểm leo thang và thời gian vận chuyển kéo dài, trong khi các nhà máy lọc dầu phải ráo riết tìm kiếm các nguồn cung thay thế.
Ngay cả khi có sẵn nguồn cung, việc đưa dầu ra thị trường cũng trở nên chậm trễ và đắt đỏ hơn. Cơ sở hạ tầng xuất khẩu, kho cảng lưu trữ, các cơ sở lọc dầu và hoạt động logistics vận tải trên khắp Vùng Vịnh đều đã bị gián đoạn ở những mức độ khác nhau; và ngay cả tại những nơi cơ sở vật chất vẫn vận hành đầy đủ, các công ty bảo hiểm, chủ tàu chở dầu và bên mua vẫn đang yêu cầu mức phí bảo hiểm cao hơn trước khi nối lại hoạt động kinh doanh như bình thường. Các quốc gia tiêu thụ đã nỗ lực giảm bớt cú sốc bằng cách xả kho dự trữ chiến lược và lượng tồn kho thương mại, nhưng "vùng đệm" này đang cạn kiệt nhanh chóng.mức tồn kho Chẳng hạn, tồn kho dầu thô của Mỹ đã sụt giảm 6,2 triệu thùng trong tuần gần nhất, xuống còn 459,5 triệu thùng, trong khi xuất khẩu tăng vọt lên mức cao kỷ lục để bù đắp nguồn cung cho châu Âu và châu Á. Đây là vấn đề lớn bởi mỗi thùng dầu lấy ra từ kho hôm nay sẽ cần được lấp đầy vào ngày mai. Nếu các chính phủ tái bổ sung dự trữ khẩn cấp vào cuối năm, thị trường sẽ đối mặt với áp lực cầu chồng lên một chuỗi cung ứng vốn đã căng thẳng. Khi đó, mức giá 120 USD không còn là câu chuyện của những tiêu đề chiến sự. Nó phản ánh một thế giới đang nhận ra rằng công suất dự phòng, dự trữ dự phòng và cả sự kiên nhẫn dự phòng đều khan hiếm hơn nhiều so với giả định trước đây.
Nhu cầu tự kìm hãm và cuộc giằng co quyền lực giữa các nhà sản xuất
Ngay cả khi triển vọng chấm dứt chiến sự vẫn còn xa vời, chương tiếp theo của câu chuyện này có thể phụ thuộc ít hơn vào tên lửa mà phụ thuộc nhiều hơn vào các yếu tố kinh tế. Trong lịch sử, mức giá dầu quá cao thường tự gieo mầm cho sự suy tàn của chính nó bằng cách làm chậm đà tăng trưởng, làm suy giảm niềm tin của doanh nghiệp và cuối cùng là kéo giảm nhu cầu nhiên liệu. Đã có những dấu hiệu cho thấy quá trình này đang bắt đầu. Các nhà phân tích ngày càng cảnh báo về một bối cảnh đình lạm, trong đó chi phí năng lượng duy trì ở mức cao trong khi tăng trưởng toàn cầu suy yếu, đặc biệt là tại các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu ở châu Âu và châu Á. Reuters lưu ý trong tuần này rằng giá dầu Brent đã tăng khoảng 75% kể từ khi cuộc chiến bùng nổ vào ngày 28/02 – một mức tăng đủ lớn để gây áp lực nặng nề lên người tiêu dùng và biên lợi nhuận của doanh nghiệp ngay cả trước khi các tác động lạm phát thứ cấp xuất hiện.
Tuy nhiên, chỉ riêng sự suy yếu của nhu cầu có lẽ là chưa đủ để tái lập trạng thái cân bằng nếu nguồn cung vẫn bị gián đoạn. Giả định thường được lặp đi lặp lại rằng OPEC+ chỉ cần "mở van" là có thể lập lại trật tự giờ đây trông có vẻ kém chắc chắn hơn trước. Những căng thẳng giữa các thành viên trong nhóm sản xuất ngày càng khó có thể ngó lơ, mà đỉnh điểm là quyết định rời OPEC gần đây của UAE. Ả Rập Xê-Út vẫn nắm giữ công suất dự phòng lớn nhất và là nhân tố trung tâm của liên minh này, nhưng mọi nỗ lực bảo vệ giá đều đi kèm với sự đánh đổi: Hoặc là nhường thị phần cho các đối thủ (đặc biệt là Mỹ), hoặc là sản xuất nhiều hơn và chấp nhận rủi ro sụt giảm doanh thu. Dù vậy, với mức giá cao ngất ngưởng hiện nay, luôn có động lực để tận dụng thời cơ kiếm lời. Trong khi đó, các nhà sản xuất dầu đá phiến của Mỹ dù kỷ luật hơn so với thập niên 2010, nhưng nếu giá WTI duy trì trên mức 70–75 USD, nhiều bên vẫn đạt lợi nhuận rất cao và có khả năng mở rộng sản lượng theo thời gian. Kết quả là một thị trường với "sàn giá" cao hơn nhưng cũng có một "trần giá" rõ rệt. Giá cả có thể tiếp tục phi lý chừng nào sự gián đoạn còn kéo dài, nhưng nếu giá càng neo trên mức 120 USD lâu, khả năng xảy ra sự hủy hoại nhu cầu, chuyển đổi nhiên liệu và tăng trưởng nguồn cung ngoài OPEC càng lớn. Đối với các nhà đầu tư, đây không còn là một đợt tăng giá đơn thuần để đánh ngược hay đuổi theo nữa. Thay vào đó, đây là một cuộc đối đầu kéo dài giữa sự khan hiếm và khả năng thích nghi – một cuộc chiến mà kết quả cuối cùng vẫn còn là một ẩn số.
Giao dịch CFD dầu và nhiều tài sản khác với Libertex
Ngoài các công cụ phổ biến như cổ phiếu, ETF và tiền tệ, Libertex còn cung cấp CFD trên nhiều loại tài nguyên năng lượng, bao gồm cả các sản phẩm phái sinh dầu như Dầu thô WTI, Dầu thô ngọt nhẹ (Light Sweet) và dầu Brent. Để biết thêm thông tin hoặc mở tài khoản ngay hôm nay, hãy truy cập www.libertex.org/signup.
